Lễ Toka Ebisu của đền Nishinomiya năm nay cuối cùng cũng đã bắt đầu.
Nhắc đến Toka Ebisu, có lẽ điều đầu tiên nhiều người nghĩ tới là nghi lễ “Kaimon Shinji Fukuotoko Erabi” được tổ chức vào sáng sớm ngày 10 tháng 1.
Ngày nay nghi lễ này thu hút sự chú ý trên toàn quốc, nhưng vì sao phong tục như vậy lại ra đời?
目次
Lịch sử của đền Nishinomiya
Trước hết, về nguồn gốc của đền Nishinomiya, thật ra nguồn gốc chính xác của đền Nishinomiya vẫn chưa được xác định rõ.
Nếu muốn biết chi tiết, bạn có thể xem trang web chính thức của đền Nishinomiya và các nguồn khác, nhưng có vẻ chắc chắn rằng đây là một ngôi đền đã tồn tại ở Nishinomiya từ rất lâu đời.
Có giả thuyết khá phổ biến cho rằng địa danh “Nishinomiya” có nghĩa là “ngôi đền ở phía tây”, và cũng có giả thuyết cho rằng “ngôi đền” đó chính là ngôi đền này (dù có nhiều thuyết khác nhau).
Vào thời Heian, nơi này được gọi là “Nangu-sha”, một sessha (ngôi đền nhỏ nằm tách biệt với đền chính) của “đền Hirota”, ngôi đền có lịch sử lâu đời nhất ở Nishinomiya. Cho đến nay, trong khuôn viên đền Nishinomiya vẫn còn một ngôi đền tên là “Nangu Jinja”.
Đây↓
（Nguồn: 西宮流）
Cũng có giả thuyết cho rằng việc thờ phụng Ebisu-sama như hiện nay bắt đầu vào khoảng cuối thời Heian.
Ebisu-sama vốn là vị thần của nghề cá, nhưng về sau cũng được tôn thờ như vị thần của kinh doanh buôn bán.
Ngay cả hiện nay, việc dâng cá ngừ vẫn còn cho thấy dấu tích của vị thần nghề cá.
Kaimon Shinji Fukuotoko Erabi
Xin được giải thích lại khái quát về nghi lễ Kaimon Shinji.
Toka Ebisu được tổ chức hằng năm vào các ngày 9, 10 và 11 tháng 1; ngày 9 gọi là “Yoi Ebisu”, ngày 10 là “Hon Ebisu”, và ngày 11 là “Nokori Fuku”.
Vào 0 giờ sáng, sau khi “Yoi Ebisu” ngày 9 kết thúc, “Omote Daimon” của đền Nishinomiya được đóng lại, và tất cả khách viếng thông thường được mời ra ngoài.
Sau đó, vào 6 giờ sáng sớm ngày 10, ngày “Hon Ebisu”, “Omote Daimon” lại được mở ra, và những người tham gia nghi lễ Kaimon Shinji sẽ chạy từ đó về phía chính điện (khoảng 230 mét).
Quang cảnh năm ngoái↓
Khi đến chính điện và ôm được thầy thần chủ, người tham gia được xem là về đích; những người từ hạng 1 đến hạng 3 sẽ được trao giải với tư cách là Fukuotoko.
Nhân tiện, phần thưởng như sau↓
Ichiban Fuku: giấy chứng nhận, tượng Ebisu-sama chạm gỗ (lớn), giải phụ gồm 1 bao gạo Ebessan (60kg), 4 to rượu sake trong thùng komodaru (72ℓ), bia Yebisu dùng trong 1 năm, áo happi đặc chế
Niban Fuku: giấy chứng nhận, tượng Ebisu-sama chạm gỗ (nhỏ), giải phụ gồm 1 bao gạo Ebessan (60kg), bia Yebisu dùng trong nửa năm, áo happi đặc chế
Sanban Fuku: giấy chứng nhận, tượng Ebisu-sama và Daikoku-sama bằng vàng, giải phụ gồm Hakki-dai, bia Yebisu dùng trong 3 tháng, áo happi đặc chế
Dù tên gọi là “Fukuotoko Erabi” (chọn người đàn ông may mắn), nhưng bất kỳ ai cũng có thể tham gia, không phân biệt tuổi tác hay giới tính.
Nguồn gốc của nghi lễ Kaimon Shinji
Ngày xưa, tại đền Nishinomiya, vào đêm ngày 9 tháng 1 có phong tục gọi là “Igomori”, tức là không ra khỏi nhà.
Người ta cho rằng nguồn gốc bắt đầu từ việc vào sáng ngày 10, sau khi kết thúc “Igomori”, rất nhiều người đồng loạt từ nhà mình hướng về đền.
Nói cách khác, ban đầu đây không phải là một nghi lễ do phía đền chủ trì, mà xuất phát từ thói quen của người đi lễ.
Ban đầu, mọi người xuất phát từ nhà mình để hướng tới chính điện, nhưng đến thời Edo thì chuyển thành hình thức như hiện nay, tức là chạy từ cổng vào chính điện.
Sau đó, đến thời Meiji, khi đường sắt được khai thông, khách viếng từ xa cũng bắt đầu đến, và dần dần mọi người thi nhau xem ai là người đến chính điện đầu tiên.
Việc được chú ý trên toàn quốc là chuyện gần đây
Ngày nay, nghi lễ này đã được truyền hình và nhiều phương tiện trên toàn quốc đưa tin, nhưng trước đây nó không nổi tiếng đến mức như vậy.
Ngay cả tôi, một người sống ở Nishinomiya, cũng chỉ biết ở mức “có một sự kiện như thế”.
Thật ra, việc nghi lễ này bắt đầu được chú ý trên toàn quốc là do một sự cố.
Chắc nhiều người vẫn còn nhớ, vào năm Heisei 16, có một người tham gia đã thông đồng với bạn bè để cản đường ở lối vào và trở thành Ichiban Fuku.
Vụ việc gây xôn xao, người tham gia đó đã trả lại danh hiệu Ichiban Fuku, và quy định của nghi lễ Kaimon Shinji cũng được siết chặt hơn.
Trước đây, vị trí xuất phát được quyết định theo kiểu ai đến trước được chọn trước, nhưng hiện nay được quyết định bằng bốc thăm (bốc thăm bắt đầu từ 0 giờ sáng).
Tuy nhiên, trớ trêu thay, chính vì tin tức này trở thành đề tài trên toàn quốc mà nghi lễ Kaimon Shinji nhanh chóng trở nên nổi tiếng.
Hiện nay, các đài truyền hình đều tường thuật quang cảnh này, và người đạt Ichiban Fuku còn được phỏng vấn trực tiếp trên sóng truyền hình.
Năm nay, ai sẽ là người giành được Ichiban Fuku đây?
